Een zuigende dekvloer van zandcement of beton krijgt onder egaline een verdunde dispersieprimer, zoals de Thomsit R766 (1 deel primer op 4 delen water) of de Thomsit Basic Primer (1 op 2). Anhydriet schuur en zuig je eerst, en daarna laat je de primer minstens twee uur drogen. Op tegels, terrazzo en natuursteen heb je een hechtprimer nodig die je onverdund oprolt, zoals de Stauf VDP 160 of de Uzin PE 280. Zit er nog te veel vocht in een zandcementvloer, dan is een gewone primer niet genoeg en kies je een vochtscherm op het gemeten CM-percentage: tot 3% de Thomsit R745, tot 4% de Thomsit R740, tot 5% de Uzin PE 460 en tot 6% de Wakol PU 280. Hieronder per ondergrond welke primer, hoe verdund, hoeveel per vierkante meter en hoe lang hij moet drogen, met de getallen uit de technische bladen van Thomsit, Stauf, Wakol en Uzin.
Per ondergrond: welke primer
Lees de tabel van boven naar beneden en stop bij de eerste regel die bij jouw vloer past. De verdunning is primer tegen water: 1:4 betekent één deel primer op vier delen water. Het verbruik is wat je op de vloer rolt, dus het verdunde mengsel.
| Jouw ondergrond, en wat erop komt | Welke primer, hoe verdund, hoeveel |
|---|---|
| Zandcement dekvloer, droog, egaline erop | Thomsit R766 1:4, 150 tot 200 g/m², of Thomsit Basic Primer 1:2, ongeveer 150 g/m². Onder Stauf-egaline de Stauf VDP 130, ongeveer 120 g/m² |
| Betonvloer, droog, egaline erop | Thomsit R766 1:1, ongeveer 300 g/m², of Basic Primer 1:2, ongeveer 150 g/m². Stauf noemt voor de VDP 130 beton met een ruw oppervlak |
| Anhydriet of andere gietvloer (calciumsulfaat), egaline erop | Eerst schuren en stofzuigen. Dan Basic Primer 1:2, ongeveer 150 g/m², en minstens 2 uur drogen. Onder Stauf-egaline de VDP 130; komt er een cementgebonden egaline op, dan wil Stauf minstens 15 uur droogtijd |
| Tegels, terrazzo, plavuizen, natuursteen | Stauf VDP 160 onverdund, ongeveer 100 g/m², of Uzin PE 280 gebruiksklaar, 70 tot 100 g/m², of Basic Primer 1:1, ongeveer 100 g/m², of R766 1:1, 50 tot 100 g/m². Komt er meer dan 10 mm egaline op, dan wijzen Uzin en Stauf allebei naar een ingezande epoxyprimer |
| Spaanplaat, OSB of houten planken onder egaline | Basic Primer 1:1, ongeveer 120 g/m², twee lagen, en 2 uur drogen na de tweede laag; OSB eerst opschuren. Of R766 1:1, minstens 2 uur drogen. Niet de Wakol D 3055: dat is een parketprimer en Wakol staat hem niet toe onder egaline |
| Oude gietasfaltvloer zonder ingestrooid zand | R766 1:1, 50 tot 100 g/m², of VDP 160 onverdund, of Uzin PE 280, 100 tot 120 g/m² |
| Vastzittende, watervaste lijmresten van een vorige vloer | Basic Primer onverdund, 50 tot 150 g/m², of Uzin PE 280, 100 tot 150 g/m². Niet op lijm die oplost in water (sulfietlooglijm) en niet op oude bitumenlijm: die resten moeten eruit |
| Zandcement met te veel restvocht, tot 3 CM-% | Thomsit R745, twee lagen: eerst 1:1, dan onverdund, samen ongeveer 160 g/m². Mag ook op een vloer met vloerverwarming. Of de VDP 160 in twee lagen van 150 g/m², maar alleen zonder vloerverwarming |
| Zandcement met restvocht tot 3,5 CM-% | Stauf VPU 155 S, twee lagen (150 en 250 g/m²), met kwartszand ingestrooid in de tweede laag als er egaline op komt |
| Zandcement met restvocht tot 4 CM-% (met vloerverwarming tot 3%), of beton tot 5% | Thomsit R740, altijd twee lagen kruiselings, samen ongeveer 250 g/m². Komt er egaline op, dan de R740 opschuren en de R766 onverdund erover, ongeveer 80 g/m². Thomsit verkoopt de R740 alleen voor professioneel gebruik |
| Zandcement of beton met restvocht tot 5 CM-% (verwarmd tot 3%) | Uzin PE 460, epoxy van twee componenten. Onder egaline: één laag van minstens 500 g/m² met daarna de PE 280 als hechtlaag, of twee lagen met kwartszand in de laatste |
| Zandcement met restvocht tot 6 CM-% (met vloerverwarming tot 3%) | Wakol PU 280, twee lagen kruiselings, samen 250 tot 350 g/m². Daarna binnen 24 uur de Wakol D 3045 als hechtlaag voordat er Wakol-egaline op mag |
| Parket direct lijmen op zandcement, anhydriet of gipsvezelplaat, zonder egaline | Onder Wakol-parketlijm de Wakol D 3055, 100 tot 150 g/m². Onder Stauf-parketlijm de VDP 130 1:1. Onder elastische Thomsit-parketlijm de R745 1:5 als stofbinder. Onder Stauf SMP-, SPU- en PUK-lijm is de VDP 130 volgens Stauf niet nodig |
| Natter dan de grens van elk product hierboven, of water dat van onderen blijft komen | Geen primer. Wachten tot de vloer droger is, of de oorzaak laten zoeken. Wakol schrijft bij de PU 280 en de MS 330 dat ze niet werken bij opdrukkend, continu opstijgend vocht en geen bouwkundige afdichting vervangen |
Drie verschillende klussen, drie soorten primer
Een primer doet één van drie dingen. Welke je nodig hebt, hangt af van wat je ondergrond verkeerd doet.
- De ondergrond zuigt te hard. Zandcement, beton en anhydriet trekken het aanmaakwater uit de egaline voordat die kan uitharden. Een verdunde dispersieprimer zet de poriën gedeeltelijk dicht, zodat de vloer overal even hard zuigt. Stauf noemt dat letterlijk het doel van de VDP 130: een gelijkmatig absorberende ondergrond. Hoe harder de vloer zuigt, hoe meer primer erin verdwijnt: daarom vraagt Thomsit voor beton 300 g/m² bij 1:1 en voor een zandcementvloer 150 tot 200 g/m² bij 1:4.
- De ondergrond zuigt helemaal niet. Een geglazuurde tegel of gepolijst terrazzo geeft de egaline niets om zich aan vast te houden. Hier rol je de primer onverdund of half verdund in een dunne laag, die na het drogen een hechtbrug vormt. Uzin noemt de PE 280 een grondering voor gladde en dichte ondergronden, Stauf de VDP 160 een hechtprimer voor niet-zuigende ondergronden. Wat er verder bij tegels komt kijken, lees je in tegels eruit of er een vloer overheen.
- Er zit nog vocht in de dekvloer. Een gewone dispersieprimer laat vocht door. Thomsit schrijft het bij de R766 zonder omwegen: niet geschikt als vochtscherm. Voor een vloer die nog te nat is heb je een product dat een gesloten film vormt, meestal in twee lagen, en dat werkt alleen tot een bepaald vochtpercentage. Daarover gaat het volgende hoofdstuk.
Waarom primer bij egaliseren geen optie is maar een stap, staat in welke egaline past bij mijn ondergrond. Dit artikel gaat over de keuze daarna: welke can, in welke verhouding, en hoeveel.
Vochtscherm: eerst meten, dan kiezen
Een vochtscherm is een oplossing voor een gemeten probleem. Zonder meting weet je niet of je hem nodig hebt, en ook niet welke. De grenzen staan in CM-%, het percentage vocht dat een carbidmeting in de dekvloer vindt. Hoe je meet en welke grenzen gelden voor een vloer zonder vochtscherm, staat in je vloer voorbereiden.
| Vochtscherm | Zandcement, geen vloerverwarming | Zandcement, met vloerverwarming | Beton | Opbrengen | Prijs |
|---|---|---|---|---|---|
| Thomsit R745 (dispersie) | tot 3 CM-% | tot 3 CM-% | niet als vochtscherm | 2 lagen, samen ca. 160 g/m² | € 215,00 (10 kg) |
| Stauf VDP 160 (dispersie) | tot 3,0 CM-% | niet als vochtscherm | niet genoemd | 2 lagen, samen minstens 300 g/m² | € 129,00 (10 kg) |
| Stauf VPU 155 S (1K-PU) | tot 3,5 CM-% | niet genoemd | niet genoemd | 2 lagen, 150 en 250 g/m² | € 145,00 |
| Thomsit R740 (1K-PU) | tot 4 CM-% | tot 3 CM-% | tot 5% (het Nederlandse blad zegt CM-%, het Duitse gewichtsprocent) | 2 lagen kruiselings, samen ca. 250 g/m² | € 325,00 (12 kg) |
| Uzin PE 460 (2K-epoxy) | tot 5 CM-% | tot 3 CM-% | tot 5 CM-% | 2 lagen (ca. 350 en 250 g/m²), of 1 laag van minstens 500 g/m² met PE 280 | € 179,95 (5 kg), € 339,95 (10 kg) |
| Wakol MS 330 (silaan) | tot 5 CM-% | tot 3 CM-% | tot 7 gewichts-% onder Wakol MS-parketlijm | minstens 250 g/m² in een gesloten film | € 392,60 (10 kg) |
| Wakol PU 280 (1K-PU) | tot 6 CM-% | tot 3 CM-% | tot 7,5 gewichts-%, onverwarmd | 2 lagen kruiselings, samen 250 tot 350 g/m² | € 169,15 |
Vijf dingen die in die bladen staan en die je makkelijk mist:
- Anhydriet krijgt geen vochtscherm. Stauf schrijft bij de VDP 160 en de VPU 155 S allebei "niet als vochtscherm" achter anhydriet, en zegt dat anhydriet- en magnesietvloeren blijvend droog moeten zijn. Uzin schrijft bij de PE 460 dat vochtgevoelige ondergronden niet afgesloten mogen worden. Een te natte anhydrietvloer moet dus drogen, hoe lang dat ook duurt.
- Vloerverwarming verlaagt de grens. De Wakol PU 280 gaat op een onverwarmde zandcementvloer tot 6 CM-%, met vloerverwarming tot 3%. De VDP 160 mag als vochtscherm alleen op een vloer zonder vloerverwarming. Ligt er verwarming in de vloer, dan kom je bij elk product op 3 CM-% uit, en bij de PE 460 vraagt Uzin dan om technisch advies.
- Op een PU-, silaan- of epoxyvochtscherm hecht egaline niet zomaar. Zo'n film is glad en dicht. Stauf laat in de tweede laag VPU 155 S kwartszand instrooien, 2 tot 3 kg per m² met een korrel van 0,4 tot 0,8 mm. Uzin laat in de laatste laag PE 460 ongeveer 3 kg kwartszand per m² instrooien, of zet er de PE 280 als hechtlaag op. Wakol wil na de PU 280 of de MS 330 binnen 24 uur een laag D 3045. De R745 heeft dat allemaal niet nodig: Thomsit schrijft dat er geen extra primer of kwartszand nodig is.
- Kwartszand voeren wij niet. Wil je egaliseren op een vochtscherm, dan zijn er bij ons vier complete routes zonder zand: de R745 alleen, de R740 opgeschuurd met de R766 onverdund erop, de PE 460 in één dikke laag met de PE 280 erop, of de PU 280 met de D 3045 erop.
- De R740 is geen doe-het-zelfproduct. Thomsit schrijft in het blad van september 2026 dat hij alleen voor professioneel gebruik is, en dat wie in de EU met deze PU-primer werkt sinds 24 augustus 2023 een PU-training moet hebben gevolgd. Leg je de vloer zelf, kies dan tot 3 CM-% de R745.
Hoeveel primer heb je nodig?
Het verbruik op de bladen gaat over wat er op de vloer komt. Wat je koopt is de primer zelf. Bij een primer die je met water aanlengt, is de rekenregel:
kilo primer = m² × verbruik in kg per m² ÷ (1 + het aantal delen water)
Thomsit rekent het zelf voor bij de R766: 150 tot 200 g/m² van het mengsel 1:4 is 30 tot 40 g/m² R766, en een can van 10 kg doet dan ongeveer 300 m². Bij 1:1 op beton is 300 g/m² mengsel 150 g/m² R766, en dan doe je met dezelfde can ongeveer 70 m². Hetzelfde product, vier keer zoveel vloer: de ondergrond bepaalt wat je nodig hebt. Gebruiksklare primers en vochtschermen verdun je niet; daar is het verbruik op het blad gewoon wat je koopt.
Vijf voorbeelden voor een woonkamer van 25 m²:
- Zandcement onder egaline, R766 1:4: 25 × 0,04 = 1 kg R766. Eén can van 10 kg is genoeg voor de hele benedenverdieping en meer.
- Betonvloer onder egaline, R766 1:1: 25 × 0,30 ÷ 2 = 3,75 kg R766. Nog steeds één can.
- Zandcement met 2,5 CM-% restvocht, R745: Thomsit geeft ongeveer 160 g/m² R745 voor de twee lagen samen, dus 25 × 0,16 = 4 kg. Eén can van 10 kg doet ongeveer 65 m².
- Dezelfde vloer met de VDP 160 als vochtscherm: Stauf eist samen minstens 300 g/m², op geen enkele plek minder. 25 × 0,30 = 7,5 kg, één can van 10 kg. Bij 35 m² heb je er twee nodig.
- Zandcement met 4,5 CM-% restvocht, PE 460 met PE 280: minstens 500 g/m² PE 460 is 25 × 0,5 = 12,5 kg, dus een set van 10 kg en een van 5 kg (€ 519,90). Daarop de PE 280, 70 tot 100 g/m², is 2,5 kg: één emmer van 12 kg.
Twee correcties op die som. Een vachtroller neemt meer op dan een velours- of schuimroller: Thomsit geeft voor de R740 met een vachtroller 100 tot 150 g/m² per laag, met een velours- of schuimroller 80 tot 120. En reken bij een vochtscherm altijd met de bovenkant van de range, want een vochtscherm met een dun plekje is geen vochtscherm.
Droogtijden: wanneer mag de egaline of de lijm erop?
Te vroeg egaliseren op natte primer geeft belletjes en een slechte hechting. Wacht dus de tijd uit het blad af, en reken bij kou of hoge luchtvochtigheid langer. De tijden hieronder gelden bij ongeveer 20 tot 23 graden.
| Primer | Voordat de egaline erop mag | Voordat de lijm erop mag |
|---|---|---|
| Thomsit R766 | cementgebonden: geen wachttijd; tegels en andere dichte ondergronden: ca. 30 min; anhydriet, hout en droogbouwplaten: minstens 2 uur | dispersielijm: ca. 2 uur; PUR-lijm: ca. 12 uur |
| Thomsit Basic Primer | beton en zandcement: minstens 30 min; anhydriet, tegels, lijmresten: minstens 2 uur; spaanplaat en OSB: minstens 2 uur na de tweede laag | niet in het blad |
| Stauf VDP 130 | ca. 45 min; op anhydriet met cementgebonden egaline minstens 15 uur | ca. 45 min; op anhydriet met dispersielijm minstens 15 uur |
| Stauf VDP 160 | dichte ondergrond: ca. 90 min; zuigende ondergrond (1:3): ca. 30 min; als vochtscherm: minstens 15 uur | idem |
| Uzin PE 280 | ca. 45 min | niet onder parketlijm |
| Wakol D 3045 | 30 tot 60 min, op houten platen 60 tot 120 min | niet onder lijm |
| Thomsit R745 als vochtscherm | eerste laag ca. 1 uur, tweede laag ca. 2 uur | tweede laag ca. 10 uur; als stofbinder (1:5) ca. 4 uur |
| Thomsit R740 | uitgehard na ca. 60 tot 90 min; tweede laag na het uitharden van de eerste en binnen 24 uur; dan opschuren en R766 onverdund | Thomsit-reactieharslijm binnen 24 uur na de laatste laag, na opschuren |
| Stauf VPU 155 S | 30 tot 45 min, tweede laag ca. 2 uur; overtollig zand opzuigen na minstens 2 uur | Stauf PU-, SPU- en SMP-lijm binnen 48 uur, dan zonder zand |
| Uzin PE 460 | beloopbaar na 12 tot 24 uur; tweede laag dan, uiterlijk na 48 uur | Uzin reactieharsparketlijm binnen 48 uur op een laag zonder zand |
| Wakol PU 280 | 40 tot 50 min, met kwartszand minstens 2 uur; D 3045 erop binnen 24 uur | Wakol MS- of PU-lijm binnen 72 uur |
| Wakol MS 330 | ca. 60 min, dan binnen 24 uur D 3045; egaliseren pas als alles is uitgehard | Wakol MS-parketlijm binnen 72 uur |
| Wakol D 3055 | niet onder egaline | zandcement: ca. 30 min; anhydriet en gipsvezelplaat: ca. 2 uur |
Let op de bovengrens bij de reactieharsen. Een PU-, silaan- of epoxyprimer moet binnen een termijn worden bedekt; daarna is het oppervlak te glad en heb je opnieuw een hechtlaag nodig. Plan de egaline of de lijm dus voor de dag na het primeren, niet voor volgende week.
Zo breng je hem aan
- Meet eerst het vocht. Is je zandcementvloer natter dan de grens voor je vloer, kies dan een vochtscherm uit de tabel hierboven en geen gewone primer. Anhydriet dat te nat is, moet drogen.
- Maak de ondergrond schoon en ruw. Elk blad begint hiermee. Anhydriet altijd schuren en stofzuigen. Bij beton de cementsluier verwijderen. Tegels grondig reinigen en opschuren. OSB opschuren en stofzuigen. Losse lijm, verf en egaline eruit. Gaten en sleuven vul je nu, met een reparatiemortel, zoals beschreven in gaten en scheuren in een dekvloer repareren.
- Let op de temperatuur. Stauf wil minstens 18 graden in de ruimte en hoogstens 75% luchtvochtigheid. Thomsit vraagt voor de R745 en Wakol voor zijn primers een vloer van minstens 15 graden en een ruimte van minstens 18 graden. Uzin wil voor de PE 280 en de PE 460 minstens 10 graden op de vloer.
- Schudden en aanmaken. Schud de can goed. Meng een dispersieprimer met koud, schoon water in een schone emmer, in de verhouding uit de tabel. Verdun een vochtscherm nooit verder dan het blad zegt, en verdun een PU-, silaan- of epoxyprimer helemaal niet. De PE 460 meng je uit twee componenten en verwerk je binnen 25 tot 30 minuten.
- Rollen zonder plassen. Met een velours- of schuimroller, gelijkmatig, zonder dat er plassen blijven staan. Een plas droogt slecht en geeft een zwakke plek. Een vochtscherm in twee lagen breng je kruiselings aan, de tweede laag haaks op de eerste.
- Drogen. Wacht de tijd uit de tabel hierboven af. Een dispersieprimer is droog als hij doorzichtig is geworden.
- Binnen het venster verder. Egaliseer of lijm binnen de termijn die het blad geeft. Hoeveel egaline je nodig hebt, reken je uit in hoeveel egaline heb ik nodig, en de rest van de klus staat in egaliseren stap voor stap.
Blijf binnen één merk
Elk blad noemt alleen de producten van hetzelfde merk. De R766 is een hechtbrug voor Thomsit-egaliseermiddelen, de VDP 130 voor Stauf-egaliseerproducten, de D 3045 voor Wakol-egalisatiemiddel, de PE 280 voor Uzin-egaline. Een andere combinatie werkt vaak ook, maar dan staat er geen fabrikant achter als het misgaat. Kies dus eerst de egaline, bijvoorbeeld met de egalinewijzer, en neem de primer van hetzelfde merk. Voor parket geldt hetzelfde met de lijm: Stauf, Wakol, Thomsit en Uzin noemen hun primer steeds bij hun eigen parketlijmen. Welke lijm bij welke vloer hoort, staat in welke lijm heb je nodig.
Wat er misgaat
- Een parketprimer onder egaline. De Wakol D 3055 is gemaakt voor onder parketlijm, en Wakol schrijft erbij dat hij niet onder egalisatiemiddelen hoort, op een paar Wakol-vulmassa's voor plaatselijk werk na.
- Een tegelprimer onder parketlijm. Andersom geldt het ook: Uzin schrijft dat de PE 280 niet geschikt is om parket direct op te lijmen.
- Een gewone primer als vochtscherm. De R766, Basic Primer en VDP 130 houden geen vocht tegen. Thomsit zet het bij de R766 letterlijk in het blad.
- Een vochtscherm op anhydriet. Stauf en Uzin sluiten het uit. Anhydriet moet droog zijn.
- Te dun opbrengen als vochtscherm. Stauf eist bij de VDP 160 minstens 300 g/m² over beide lagen, op geen enkele plek minder. Uzin wil bij één laag PE 460 minstens 500 g/m².
- Egaline direct op een PU- of epoxyvochtscherm. Zonder kwartszand of hechtlaag hecht hij niet op de gladde film.
- Plassen laten staan. Alle bladen waarschuwen ervoor.
- Primer op wateroplosbare of zachte lijmresten. Sulfietlooglijm en oude bitumenlijm moeten eruit. Thomsit sluit ze uit bij de R766 en de R745, Uzin bij de PE 280.
- Te kort drogen op anhydriet. Minstens 2 uur bij de R766 en de Basic Primer, en bij Stauf met cementgebonden egaline of dispersielijm minstens 15 uur.
Alle primers staan bij elkaar onder primer, de mengemmer en de rollers onder egaliseergereedschap. Weet je niet zeker wat voor dekvloer je hebt, begin dan bij de ondergrond beoordelen. Prijzen per 11 oktober 2026.
