De ondergrond bepaalt welke vloer er überhaupt kan, en toch kiest bijna iedereen eerst een vloer en kijkt daarna pas naar beneden. Dat is de volgorde waarin de meeste dure fouten ontstaan: een plak-PVC-vloer besteld terwijl de dekvloer nog vocht afgeeft, of een kliklaminaat op een ondergrond die 8 mm golft. Drie dingen bepalen wat er kan, en je kunt ze alle drie zelf beoordelen met gereedschap dat je al hebt.
Eén: is hij vlak genoeg?
Leg een rechte lat of een waterpas van minstens 2 meter op de vloer, op vijf of zes plekken verspreid door de kamer, en kijk hoeveel ruimte er onder zit op het diepste punt.
| Speling onder 2 meter | Wat kan er |
|---|---|
| Minder dan 2 mm | Alles, ook volledig verlijmde plak-PVC |
| 2 tot 3 mm | Zwevende vloeren met een goede ondervloer; verlijmen alleen na egaliseren |
| 3 tot 5 mm | Egaliseren, anders gaan kliknaden werken en op termijn kraken |
| Meer dan 5 mm | Altijd egaliseren, en bij meer dan 10 mm in twee lagen of met een dikkelaagegaline |
Het verschil tussen zwevend en verlijmd is hier cruciaal. Een zwevende vloer (klik-PVC, kliklaminaat) overbrugt kleine oneffenheden met de ondervloer. Een verlijmde vloer volgt de ondergrond exact: elke bobbel die je nu voelt, voel je er straks doorheen, en bij strijklicht zie je hem ook. Voor plak-PVC is een vlakke ondergrond dus geen luxe maar een voorwaarde.
Hoeveel egaline je nodig hebt en hoe je de gemiddelde laagdikte bepaalt staat in Hoeveel egaline heb ik nodig; de werkwijze zelf in Vloer egaliseren stap voor stap.
Twee: hoeveel vocht zit erin?
Dit is de onzichtbare fout en de duurste. Vocht dat uit de ondergrond omhoog komt, duwt een lijmlaag los en laat een houten vloer werken. Het vervelende is dat je er maanden niets van merkt: de vloer ligt er prachtig bij en laat pas in het tweede stookseizoen los.
Elke ondergrond heeft zijn eigen grenswaarde, en die verschillen fors:
- Zandcement dekvloer: maximaal ongeveer 2% restvocht, en met vloerverwarming strenger. Vuistregel voor het drogen: reken een maand per centimeter dikte, dus een dekvloer van 5 cm heeft vijf maanden nodig. Nieuwbouw is daarom vaak nog niet klaar voor een verlijmde vloer, hoe droog hij ook oogt.
- Anhydriet (calciumsulfaat): een stuk strenger, rond 0,5%, en met vloerverwarming nog lager. Anhydriet moet bovendien geschuurd worden om het sintellaagje eraf te halen, anders hecht er niets. Wij hebben 25 producten die specifiek op anhydriet mogen; dat staat op de productpagina bij de ondergrond.
- Houten ondergrond of spaanplaat: hier meet je niet in procenten dekvloervocht maar kijk je naar de kruipruimte eronder. Een vochtige kruipruimte zonder folie is een probleem dat je met egaline niet oplost.
Meten doe je niet met een spijker en een gevoel. Een indicatieve meter voor een tientje zegt weinig op beton; de betrouwbare methode is een CM-meting, en die laat je doen. Twijfel je, dan is de goedkope tussenoplossing: leg een stuk plastic van een halve meter op de vloer, plak de randen af en kijk na 24 tot 48 uur of er condens onder staat. Is dat zo, dan is er sowieso te veel vocht en heeft verder meten pas zin na extra droogtijd.
Drie: is hij schoon en draagkrachtig?
Een ondergrond kan vlak en droog zijn en toch ongeschikt. Loop deze vier langs:
- Losse delen. Tik met een schroevendraaier over de vloer. Klinkt het ergens hol, dan zit daar een losse laag; die moet eraf voordat er iets overheen gaat.
- Oude lijmresten. Zwarte, harde lijm onder oud zeil of tegels kan asbesthoudend zijn in woningen van vóór 1994. Niet zelf schuren of slijpen. Laat het onderzoeken; een monster kost weinig in vergelijking met het alternatief.
- Stof. Op een geëgaliseerde of geschuurde vloer ligt altijd een dun laagje, en daar hecht geen lijm op. Zuigen, en op een zuigende ondergrond een primer.
- Scheuren. Haarscheurtjes in een dekvloer zijn meestal onschuldig. Een scheur waar je een muntje in kunt zetten, of waar de twee kanten in hoogte verschillen, is een constructieve scheur en die vult je niet zomaar dicht.
Wat het kost als je het overslaat
Om het concreet te maken, voor een woonkamer van 30 m²:
| Vooraf doen | Kosten | Achteraf herstellen |
|---|---|---|
| Vlakheid meten met een lat | Niets, een half uur werk | Vloer eruit, egaliseren, nieuwe vloer |
| Egaliseren, 3 mm gemiddeld | Zes zakken, ongeveer € 220 aan materiaal | Idem plus de vloer die je weggooit |
| Vochtcontrole met plastic | Niets, twee dagen wachten | Losgelaten lijmvloer: alles eruit |
| Primer | Eén jerrycan | Egaline die loslaat van de ondergrond |
De rode draad: alles wat je vooraf controleert kost tijd en weinig geld, en alles wat je achteraf ontdekt kost de hele vloer. Bij plak-PVC en houten vloeren is dat het pijnlijkst, omdat die verlijmd zijn en er niet in één stuk uit komen.
Wat wij doen als je het laat leggen
Laat je de vloer via ons leggen, dan is de ondergrond onderdeel van de opname: de legger meet de vlakheid en beoordeelt de ondergrond voordat er materiaal besteld wordt. Blijkt er geëgaliseerd te moeten worden, dan staat dat in de offerte in plaats van dat het op de legdag een verrassing is. Vraag een offerte aan met je maten en een paar foto's van de huidige vloer, dan kunnen we er meteen iets van zeggen.
Doe je het zelf, loop dan ook Vloer voorbereiden: acclimatiseren, vocht en ondergrond door. Daar staat wat er ná de beoordeling komt.
