Hardwaxolie, olie of lak: wat kies je voor een houten vloer?

Voor een woonkamer waarin je het hout wilt blijven voelen kies je hardwaxolie in twee lagen. Wil je zo min mogelijk onderhoud, dan kies je lak: een grondlak en twee lagen aflak. In een hal, een keuken of bij een hond neem je de 2-componentenversie van wat je kiest, en op een trap altijd lak met antislip. Het verschil zit niet alleen in het gevoel, maar ook in de hoeveelheid. Onze lakken dekken 8 tot 12 m² per liter per laag, de oliën en hardwaxoliën 20 tot 40. Voor een kamer van 30 m² is dat ruim 9 liter lak tegen 1 tot 3 liter olie. Hieronder staat per situatie welk product, hoeveel blikken en wat het per m² kost.

Wat de drie afwerkingen met het hout doen

Olie trekt in het hout en hardt daar uit. Er ligt niets bovenop, dus de vloer voelt aan als hout en ziet er mat uit. Een kras of een versleten looppad werk je plaatselijk bij: schoonmaken, olie erop, klaar. De keerzijde is dat de bescherming met onderhoud op peil moet blijven.

Hardwaxolie trekt ook in, maar laat door de was een dunne beschermende film achter. Je krijgt het gevoel van olie met meer weerstand tegen vlekken, en je kunt nog steeds plaatselijk bijwerken. Daarom is het voor de meeste woonkamers de beste middenweg.

Lak vormt een laag bovenop het hout. Die laag is het slijtvastst en het onderhoud is eenvoudig: stofzuigen en dweilen met een parketreiniger. Maar een beschadiging in de lak herstel je niet met een kwastje. Je schuurt een groter stuk op en lakt opnieuw, en een diepe kras tot in het hout betekent vaak de hele kamer. Welke lak, welke glansgraad en waarom 2K in een hal, staat uitgewerkt in Parketlak kiezen.

De keuze per situatie

Begin bij de ruimte, niet bij het product. Hoe zwaar de vloer belopen wordt bepaalt of je 1K of 2K nodig hebt, en of je het onderhoud van olie wilt bepaalt of je bij lak uitkomt.

Zit je tussen twee rijen in, dan beslist het onderhoud. Kun je je voorstellen dat je over een paar jaar zelf een looppad bijwerkt met een doek en een blik olie, dan is olie of hardwaxolie de betere keus. Wil je daar nooit meer over nadenken en neem je voor lief dat herstel later groter werk is, dan lak.

1K of 2K, ook bij olie

Bij lak is het verschil bekend: een 2-componentenlak meng je vlak voor gebruik met een verharder en wordt daardoor slijtvaster. Bij olie werkt het net zo, en dat weten minder mensen. De verharder heeft daar nog een tweede voordeel: het aantal lagen.

• 1K-hardwaxolie breng je in twee lagen aan. Bij OSMO Original en ROYL Rolbare staat dat zo in de productgegevens; bij FLS Hardwaxolie Pro staat een tot twee, en op kaal geschuurd hout reken je met twee.
• 2K-hardwaxolie en 2K-olie breng je in een laag aan. Dat geldt voor de FLS 2K Hardwaxolie, de Bona Craft Oil 2K en de ROYL 2K Clear olie. Je bent dus een dag eerder klaar en de vloer is slijtvaster.

De prijs daarvoor: gemengde 2K-olie is net als 2K-lak maar beperkt verwerkbaar. Meng per blik en niet alles tegelijk, en kijk vooraf op het blik hoe lang je na het mengen hebt. Een half blik dat in de pot uithardt is weggegooid geld.

Een bijzondere is de Bona Craft Oil 2K: Bona noemt hem een overlakbare parketolie, gemaakt om er later lak overheen te kunnen zetten. Bij gewone olie is dat juist het probleem, zie verderop bij een bestaande vloer. Twijfel je of je over een paar jaar toch naar lak wilt, dan houdt deze olie die deur open.

Hoeveel heb je nodig, en wat kost het per m²

Hier zit het grootste verschil tussen de drie, en het wordt op de meeste sites overgeslagen. De rekenregel is voor alle producten dezelfde:

liters = oppervlak in m² × aantal lagen ÷ dekking per laag

Neem voor de dekking het laagste getal uit de bandbreedte op de productpagina. Kaal geschuurd hout zuigt de eerste laag sterker op dan je denkt, en het verbruik hangt af van de houtsoort en het oppervlak. Wie met het hoge getal rekent, staat halverwege de laatste laag met een leeg blik, en een tweede blik uit een andere productie kan net iets anders uitvallen.

Uitgerekend voor een vloer van 30 m², met de dekking en het aantal lagen uit onze eigen productgegevens en de voordeligste combinatie van blikken die er op 3 oktober 2026 bij ons waren:

Drie dingen die uit deze tabel komen en die je niet op het blik leest:

• Lak is vooral duurder door het verbruik, niet door de literprijs. Een liter Bona Mega zijdemat (€ 42,95) is zelfs goedkoper dan een liter hardwaxolie (€ 55,95 tot € 86,60), maar je hebt er drie tot vijf keer zoveel van nodig, en daar komt nog een grondlak bij.
• Het grote blik is niet altijd het voordeligst. Bij OSMO Original mat kost 2,5 liter € 199 en 0,75 liter € 64,95. Voor 3 liter is 2,5 liter net te weinig, en 2,5 plus 0,75 liter (€ 263,95) is duurder dan vier kleine blikken (€ 259,80). Reken het dus uit voordat je automatisch het grootste blik pakt.
• Een lak die alleen in 5 liter bestaat kost je bij een kleine vloer veel meer. Bona Traffic HD zit bij ons alleen in 5 liter. Voor 30 m² heb je 6 liter nodig en koop je er 10. Bij een hal van 12 m² is de Rigostep STEP 2K, die er in 1 en 4 liter is, daarom vaak de verstandiger 2K-lak.

Voor de lak geldt dezelfde rekenregel als in Parketlak kiezen, en die rekent daar met 10 m² per liter als voorbeeld. Hier staat per product het laagste getal uit de productgegevens, dus de uitkomst valt bij sommige lakken iets hoger uit.

Glansgraad en kleur: wat er per afwerking kan

Olie geeft van zichzelf een matte, natuurlijke uitstraling, en bij de oliën en de 2K-hardwaxolie heb je bij ons geen keuze in glansgraad. Wil je een zachte glans met het gevoel van olie, dan heb je drie opties: OSMO Original in 3032 Zijde-mat, OSMO Polyx Rapid in 3232 Zijde-mat of ROYL Rolbare in Satijn #4850. Een echt glanzende vloer kan alleen met lak, bijvoorbeeld Bona Mega Hoogglans. Houd er rekening mee dat hoe meer glans, hoe beter je krassen en stof ziet.

Voor een lichtere of witte vloer zijn er twee routes:

• Met olie: Bona Craft Oil 2K in Snow of Frost, Bona Craft Oil 1K in Frost of ROYL 2K in White #4561. Alle drie in een laag, met dezelfde dekking als de kleurloze versie.
• Met lak: de Bona White grondlak onder een matte aflak. Reken hier op twee lagen grondlak met 10 tot 12 m² per liter, en die grondlak is er alleen in 5 liter. Voor 30 m² is dat 6 liter, dus twee blikken.

Hoe een kleur op jouw hout uitvalt, zie je pas als hij erop zit. Eiken met veel looizuur reageert anders dan beuken of grenen. Zet daarom altijd eerst een proefvlak op een restplank of in een kast, en laat het volledig drogen voordat je beslist.

Hoe lang de kamer buiten gebruik is

Ook hier verschillen de drie meer dan je zou denken. Dit zijn de tijden waarna je er weer voorzichtig overheen kunt lopen, uit de productgegevens:

Vermenigvuldig met het aantal lagen en je ziet de planning. Een 2K-olie in een laag is na een nacht beloopbaar. OSMO Original in twee lagen van 10 uur kost je in de praktijk anderhalve tot twee dagen. Een lak met grondlak en twee lagen aflak is drie rondes, en zelfs met 8 uur per laag ben je daar een flink deel van het weekend mee bezig. Daarna is lak pas na ongeveer een week volledig hard: leg dan pas kleden terug en schuif geen meubels.

Een bestaande vloer: wat erop mag

Bij een vloer die al afgewerkt is, bepaalt wat er nu op zit wat er straks op kan. Weet je niet of je vloer geolied of gelakt is, doe dan de druppeltest uit Houten vloer onderhouden: blijft een druppel water als een bolletje liggen, dan is hij gelakt.

• Gelakt, en je houdt lak. Schuur de bestaande lak licht op, maak stofvrij en breng een laag aflak aan. Een grondlak is dan niet nodig, want die zit er al. Reken met een laag in de formule hierboven.
• Gelakt, en je wilt naar olie. Olie moet in het hout trekken en kan dat niet door een laklaag heen. De vloer moet helemaal kaal geschuurd worden, en daarna reken je als op nieuw hout.
• Geolied, en je wilt naar lak. Lak hecht niet op olie. Ook hier: kaal schuren tot op het blanke hout, anders bladdert de lak eraf.
• Geolied en dof geworden. Dat is onderhoud, geen nieuwe afwerking. Grondig reinigen en een onderhoudsolie, zoals beschreven in het onderhoudsartikel.

Wat je nodig hebt naast het blik

Voor lak en hardwaxolie werk je het vlak met een velours- of mohairroller van 25 cm en de randen langs de plint met een mini-roller van 10 cm. De ROYL Rolbare Hardwaxolie is speciaal gemaakt om met een roller op te brengen en is daarom de makkelijkste voor wie het voor het eerst doet. Verder heb je schuurpapier in oplopende korrels nodig, een stofzuiger en een schone doek.

Waar het in de praktijk misgaat

• Te dik opbrengen. Twee dunne lagen drogen beter door dan een dikke. Wat bij olie niet intrekt, blijft kleverig liggen; neem het overtollige weg voordat het droogt.
• Niet stofvrij. Elk stofje dat na het schuren blijft liggen zit straks in de lak. Zuig twee keer, ook de vensterbanken en plinten.
• Alle 2K-olie of 2K-lak in een keer mengen. Wat je niet op tijd verwerkt, hardt in de pot uit. Meng per blik.
• Rekenen met het hoge getal van de dekking. Dan kom je tekort op het moment dat je niet kunt stoppen.
• Het verkeerde onderhoudsmiddel. Zeep hoort bij olie, een neutrale parketreiniger bij lak. Andersom bouwt zeep een laag op de lak op die je niet kunt bereiken.

Verder lezen

• Parketlak kiezen: glansgraad, 1K of 2K en hoeveel lagen
• Houten vloer onderhouden: zeep, olie of lak?
• Lamelparket, multiplank of massief: wat is het verschil?

Alle afwerkingen staan bij elkaar onder Hardwaxolie, Olie en Parketlak, met de grondlakken apart onder Grondlak.